1. Loay hoay mất cả buổi dọn dẹp nhà cửa ăn tết, treo bức tranh mới, vài ba tấm ảnh phong cảnh, tĩnh vật hoa lá cành bạn bè tặng mà tôi vẫn thấy thiếu thiếu cái gì đó. Thì ra cái lối décor này đẹp đấy nhưng quen mắt quá. Cái đẹp hình như còn phải bao hàm cả sự mới nữa thì phải? Đẹp nghĩa là phải mới. Lại lụi cụi kê kê dọn dọn, tôi đặt ở góc phòng khách một cái kệ, sắp lên đó chục cuốn sách quý.

Thế mới vỡ ra rằng khái niệm nhà đẹp khó hơn những điều mọi người hay bàn về nó. Tranh, ảnh đã đành, mấy món đồ gỗ, đồ gốm, nhạc phải hay, ánh sáng đủ độ, hoa tươi mỗi ngày, có được mấy thứ đồ xưa nữa thì càng tốt. Nhưng bất luận thế nào cũng không thể thiếu được một tủ sách. Nhà rộng, có phòng đọc sách riêng hoặc tủ sách trong phòng làm việc thì không kể. Tôi vẫn muốn có sách ở phòng khách. Ai chả biết sách để đọc nhưng sách cũng là décor nữa chứ.
Nói đến show sách không thể không nói đến một số tay chơi mua sách về cốt chỉ để show, tên sách phải hoành tráng, sách triết, sách nghiên cứu, tiểu thuyết. Sách phải to, dày và nặng. Gần đây còn có hiện tượng vài ba anh láu cá, thuê thợ chép tranh tay nghề cao vẽ cho một giá sách ở phòng khách. Vẫn có “sách”, đỡ tốn, đỡ chật nhà, nhất cử lưỡng tiện.
Hôm nọ tôi đến nhà ông T., phòng khách của ông cỡ độ hơn hai chục thước vuông. Đồ đạc chả có gì, ngoài bộ bàn trà ọp ẹp và một tủ sách nhỏ, cánh kính. Xin phép gia chủ, tôi đến gần, toàn sách quý và đẹp. Bộ Từ điển Phật học của Đoàn Trung Còn, Sứ mệnh văn nghệ hiện đại (của A. Camus, Trần Phong Giao dịch, in tại Sài Gòn trước 1975). Hoặc cuốn Hề Chèo của Hà Văn Cầu, phụ bản khắc gỗ màu trên giấy điệp của Bùi Xuân Phái. Hay cuốn tinh tuyển thơ của Puskin bằng tiếng Nga; khổ sách bé hơn cả loại sách bỏ túi, mỗi lần muốn xem phải dùng kính lúp. Đợi tôi xem xong, ông T. hạ một câu xanh biếc: Sách vừa hay, vừa đẹp, bày ra cho khách ngắm chứ chả nhẽ cho vào tủ khoá kín lại. Đọc sách thì đương nhiên nhưng ngắm sách cũng sướng.

2. Bộ sách đầu tiên mà tôi chọn để cho vào tủ sách là Cuốn theo chiều gió, bản dịch của Vũ Kim Thư, xuất bản ở Sài Gòn trước năm 1975. Cho dù đã có nhiều người dịch thì đây vẫn là bản Việt ngữ hay nhất. Đọc đến thuộc lòng thế mà vẫn muốn nhìn Cuốn theo chiều gió hàng ngày. Có những cuốn sách mà ở tuổi này đọc mới được, sống nhiều mới đọc được. Đó là Đạo đức kinh của Lão Tử. Trước tết vài ngày nhận được món quà quý của nhà thơ Phan Đan gửi từ Sài Gòn ra tặng. Cuốn Kinh Thánh in bằng tiếng Anh, tranh bìa và phiên bản màu minh hoạ của Chagall. Đọc thì chả đọc được, Kinh Thánh tiếng Việt đọc còn khó nữa là tiếng Anh.. Nhưng sách đẹp thì trưng ra chứ tội gì áo gấm đi đêm. Tôi còn bày thêm mấy cuốn sách nữa, thích thì mua, ngưỡng mộ tác giả, tác phẩm thì mua để bày chứ biết là mình cũng chẳng còn sức để đọc. Đó là: A.R. Grillet–Sự thật và diễn giải của Nguyễn Thị Từ Huy; Max Planck– Người khai sáng thuyết lượng tử; Rừng người Thượng của Henri Maitre…
3. Thế cũng là xong, cũng trưng được những cuốn sách mình yêu ở phòng khách để đón tết. Cho dù sách đã đọc, sách chưa đọc được hoặc không đọc được. Thể nào cũng sẽ nhận được mấy cái bĩu môi, lắc đầu của người nọ người kia nhưng thôi kệ. Décor sách ở phòng khách nhà mình, đẹp cho nhà mình. Nhà đẹp là phải đẹp cho mình trước đã.
Bài: Lê Thiết Cương